جغرافیای متن هر پدیده ای معمولاً، چند و چون، کرانه و سامان، پیدا و نهان، قلمرو و دامان، اندازه و میزان و گستره و کنارهای دارد که به آن، جغرافیا میگویند. متن هم از هر گونه که باشد، همین ویژگیها و سامانهها را دارد. در یک نگاه فراخ دامن و گسترده، متن دو چهره دارد: ساختار و محتوا یا صورت و معنا. خواست ما از «جغرافیای متن»، سیما یا ساختار متن است. این سیما و ساخت میتواند برونی یا دیداری باشد و یا نمودی درونی و ذهنی داشته باشد. برای نمونه، صدایی که میشنویم، در سامانهی ذهن ما زیر و بم، ریخت، اندازه، پستی و بلندی و طنین دارد. کتابی که پیش رو داریم، هر برگش نظم و سامانی را نشان میدهد. واژهها، عبارتها، جملهها، نشانههای نگارشی و بندهای یک نوشته، شهروندانِ جغرافیای متن هستند. هر یک از این باشندگان و ساکنانِ سرزمینِ متن، رنگ و بو و نام و نشانی دارند که بدان شناخته میشوند و به پاره ای از جغرافیای متن، پیوند میخورند... ( ر.ک:  هم آوایی با جهان متن، 1399، نشر تیرگان، تهران)

 در هنگام خواندن، دریچههای گیرندههای حسّی گشوده میشود یا زبان در دهان به کار میافتد؛ امّا راست آن است که این، ظاهر و برونهی کُنش یا عمل خواندن است؛ باطن و اندرونهی خواندن، در کارایی و بارورسازی ذهن، نمودار میشود. استوانه و پشتوانهی خواندن، سامانهی ذهن است؛ به همین سبب، خواندن، کنشی شناختی است؛ زیرا با فرایندهای مغزی در پیوند است. ( ر.ک: « هم آوایی با جهان متن، 1399، ص 26)

خواندن با آوا و صدای بلند( آواخوانی)چگونگی تولید آوا در کُنشِ خواندن، تلفّظ واژگان، سرعت رفتارِ خوانش، گرمی، سردی، نرمی و بسیاری دیگر از ویژگیهای صوتی در این نوع خواندن، قابل بررسی و ارزشیابی است. به همین سبب، در قلمرو آموزشی، این گونهی خواندن، مورد تاکید و توجّه بیشتر قرار میگیرد؛ زیرا حالت و کیفیت صدا،بسیاری از گُمگوشههای احساسی- عاطفی و زوایای ناپیدای شخصیتیِ خوانندهی متن را برای شنونده، آشکار میسازد. (ر.ک: کتاب « هم آوایی با جهان متن، 1399، ص 30)